که پر شعر ګړيږي نو دشاعر زړه پيدا کړه : کاروان
دافغان ادبي بهيرنه په مننه
که پر شعر ګړيږي نو د شاعر زړه پيدا کړه : ليکوال : پير محمد کاروان
ښې ډيرې ګړنګيدلي چې ، ډيرو لږو يې ځای نيولی دی او نورو يې سر خوړلی دی .
شعر او بل هر هنر هغه ليلا ده چې، که ښکلا يې ارزوی نو د مجنون له سترګو به ورګوري او د
مجنون له زړه به ورته تله جوړوی ، د زمانو په بهير کې يواځې هغه کره کتونکي ځليدلي چې ، يا
ډېر اوچت شاعران ؤاو يا هم د ډېر ښکلي ذوق څښتنان ؤ، د پيړيو په اوږدو کې زښت زيات کره
کتونکي د شعر او ادبي نثر په کره کتنو کې ښوئيدلي د ي، د ښوئيدنې سبب يې يا بې ځايه رخه او
حسادت دی او يا هم د هنري او ښکلايز ځواک کمی .
ځينې بيا داسې دي چې ، ورېښم د لرګيو په تله تلي ،د نړۍ د ډېر عظيم شاعر رابندرنات
ټاګورشعرونه او نثري ليکنې بې قدره کره کتونکو غندلي او د ټاګور نازک زړګی يې بې درېغه سکونډلی دی .
کله چې د وروستی نړۍ ، ښکلا خوښوونکو د ټاګور شعرونو ته لبيک ووايه ، ټاګور د خوشالۍ
اوښکې تويې کړې، د نوبل د جايزې د ګټلو پر مهال يې په يوه غونډه کې داسې وويل : د ښکلا هغه
الهه چې ما په شرق کې لټوله ومې نه مونده، خو له غرب نه يې خپل زرين او د مينې ډک لاسونه
رااوږده کړل او په ډيري مهربانی يې زما پر سر راکاږل، تر دې خبرو وروسته بې قدره نقادان ځوړند
غوږونه له غونډې ووتل او پښې يې سپکې کړې، ځينې يې چې لږ څه د هنري وجدان درلودونکي ؤ،
د ټاګور پر هنري نبوغ اعتراف وکړ او خپلې خبرې يې بېرته واخيستې .
د ديود ديچز د شعر پيژندنې په مشهور کتاب کې د يوه اصيل کره کتونکي يو نقل قول داسې
راغلی دی : په هره ټولنه کې بد شاعران ډېر دي، خو تر بدو شاعرانو بد کره کتونکي په کرتو زيات
دي، د هر بد شاعر تر څنګ لس بد کره کتونکي راشنه کيږي .
همينګوي د داستان او ناول يو قهرمان ليکوال دی ، د اوبو غوندې روان او تصويري نثر لري ، د
ده نثر پر ډيرو لويو ليکوالانو اثر ښيندلی او ډېر ليکوالان يې مريدان دي، نوموړي د نوبل هنري
جايزه هم اخيستي ،يو وخت دده پر نورو نثرونو ډيره جارحانه او ظالمانه کره کتنه شوي وه،
همينګوی يو ځای د داسې کره کتونکو په هکله وليکل :
((
کره کتونکي د ادبياتو پر مخ سپږې د ي چې بې ځايه مزاحمت کوي)) له دې ليکنې نه زما مطلب
دا نه دی چې ، ګوندې ټول کره کتونکي بد دي ، نه خدای دې نه کوي ، ښه او پر ځای کره کتونکي
خو د ادبياتو وجدان بلل شوی ، خو له بده مرغه چې د ښو کره کتونکو ډېر کمی دی .
د انګريزي ژبې لوی شاعر ((ټي ايس ايليوټ)) چې د نوبل جايزه يې اخيستي د شعر ډېر ښه کره
کتونکی بلل کيږي ، ښايي سبب يې داوي چې نوموړی پخپله ډېر لوی شاعر ؤاوشعر سره يې زړه
تړلی ؤ، د نورو له ښو شعرونو يې روحاو قلبا خوند اخيست ، څه يې چې د نورو پر شعرونو ليکل د
روحاني او وجداني کيفيت زيږنده وه، وايي د دوی يو سمبوليک اوږ شعر چې د ماشين ځپلي
انسان په باب يې ليکلی ؤ، يو نړيوال شهکار ثابت شو ، د ده دا شعر د ده يوه بل ملګري ازراپاوند
چې پخپله هم لوی شاعر ؤ، پداسې حال کې په مجله کې خپور کړ چې ، ډېر بندونه يې ازراپاوند ترې لري کړي وو.
د ازراپاوند نقد پر ځای ؤاو پخپل نقد سره يې د ايليوټ شعر ته زښته زياته ښکلا ورپه برخه کړه .
پکار ده چې زموږ کره کتونکي د مينې او ښکلايزې تندې پر بنياد کره ليکنې وکړي ، نه د حسد ،
کينې او کم ذوقی پر بنياد ، که څوک د بې هنری او کرکې پر بنياد کره کتنې کوي ، داسې يې وبولی
چې خپل ذوق او خپل قلم به د بدرنګی په چينجيو خوري.